Pranayama is een samenvoeging van twee woorden, nl Prana en Yama. Prana staat hierbij voor adem en Yama voor controle, controle van de ademhaling dus.
Pranayama is een term die binnen yoga veelvuldig wordt aangehaald in de volgende context: bewust zijn/worden van je ademhaling en controle van de ademhaling.
Ademen is leven, het is lichamelijk een van onze meest essentiele functies. Ter vergelijking, 30% van onze energiebehoefte haal je uit zuurstofinname en 70% voedsel. Daardoor wordt prana ook vaak omschreven als levenskracht, (levens)energie.
Pranayama is een van de acht basis elementen, principes binnen yoga en heeft als doel het bevorderen van een goed gereguleerde ademhaling. Volgens de yoga filosofie zorgt een goed gereguleerde ademhaling voor meer zuurstofopname in het bloed en hersenen en beinvloeding van je Prana. Pranayama is een onderdeel van yoga waarbij je door oefeningen de energie binnen je lichaam beinvloedt door regulering van je ademhaling. Deze vorm gaat hand in hand met de beoefening van de asanas (houdingen), een tweede basiselement binnen yoga.
Samen kunnen deze twee basiselementen gezien worden als de hoogste vorm van reiniging en zelf-discipline voor zowel het lichaam als de geest.




